Scheiden met jonge kinderen

Wanneer ouders uit elkaar gaan, verandert er veel. Niet alleen voor de ouders, maar ook voor de kinderen. De manier waarop kinderen een scheiding beleven, hangt af van hun leeftijd. Voor jonge kinderen spelen er andere zaken dan voor jongeren. Hiernaast speelt het karakter en de manier waarop ouders met elkaar omgaan een rol. Er bestaat geen “juiste” manier om te reageren. Sommige kinderen worden stil, anderen boos of verdrietig. Vaak laten zij hun gevoelens pas veel later zien.

Omdat jonge kinderen anders omgaan met de scheiding dan jongeren bespreken we de behoeftes per leeftijdsgroep.

Scheiden met baby’s en peuters (0-4 jaar)

Baby’s en peuters begrijpen nog niet wat een scheiding betekent, maar voelen spanningen feilloos aan.

Zij hebben vooral behoefte aan:

• rust en voorspelbaarheid;
• vaste gezichten en routines;
• veel lichamelijke nabijheid en aandacht;
• een veilige overdracht tussen ouders.

Een rustige samenwerking tussen ouders helpt jonge kinderen zich veilig te blijven voelen.

Scheiden met kinderen op basischool, eerste periode (4-8 jaar)

Kinderen in deze leeftijd denken vaak dat zij zelf iets verkeerd hebben gedaan. Zij kunnen fantaseren dat hun ouders weer bij elkaar komen.

Veel voorkomende reacties zijn:

• verdriet;
• boosheid;
• verlatingsangst;
• moeite met slapen;
• terugval in gedrag (bijvoorbeeld weer bedplassen of meer afhankelijkheid).

Het helpt wanneer ouders duidelijk uitleggen dat:

• de scheiding nooit de schuld van het kind is;
• beide ouders altijd van het kind blijven houden;
• het kind beide ouders mag blijven zien.

Scheiden met kinderen op basisschool, tweede periode (8-12 jaar)

Kinderen begrijpen beter wat een scheiding inhoudt, maar ervaren vaak loyaliteitsconflicten. Zij willen geen partij kiezen.

Mogelijke reacties:

• zich verantwoordelijk voelen voor een ouder;
• emoties verbergen;
• slechtere schoolprestaties;
• boosheid of teruggetrokken gedrag.

Ouders kunnen veel betekenen door:

• niet negatief over elkaar te spreken;
• kinderen buiten conflicten te houden;
• afspraken na te komen;
• ruimte te geven voor gevoelens.

Scheiden met jongeren (12-18 jaar)

Pubers, jongeren begrijpen vaak goed waarom ouders uit elkaar gaan, maar kunnen tegelijkertijd veel verdriet of boosheid ervaren.

Veel voorkomende reacties:

• zich afsluiten;
• meer tijd buitenshuis doorbrengen;
• conflicten met ouders;
• zorgen over de toekomst.

Tieners willen serieus genomen worden. Zij waarderen eerlijkheid en inspraak, maar horen niet verantwoordelijk te worden gemaakt voor beslissingen tussen ouders.

Wat hebben kinderen nodig na een scheiding?

Kinderen hebben geen perfecte ouders nodig. Zij hebben ouders nodig die ondanks hun eigen verdriet of boosheid blijven samenwerken als ouders.

Kinderen ontwikkelen zich meestal het best wanneer zij:

• een goede band met beide ouders kunnen behouden;
• niet hoeven te kiezen;
• weten waar zij aan toe zijn;
• zich vrij voelen om over beide ouders te praten;
• merken dat ouders afspraken nakomen;
• geen boodschapper hoeven te zijn tussen hun ouders.

Na de scheiding eindigt het ouderschap niet

Een huwelijk of relatie kan eindigen. Ouderschap niet.

Voortgezet ouderschap betekent dat ouders samen verantwoordelijkheid blijven dragen voor de opvoeding en ontwikkeling van hun kinderen. Dat vraagt soms om nieuwe manieren van communiceren en samenwerken.

Goed voortgezet ouderschap betekent onder andere:

• beslissingen samen nemen wanneer dat nodig is;
• elkaar als ouder respecteren;
• kinderen buiten conflicten houden;
• afspraken duidelijk vastleggen;
• flexibel blijven wanneer omstandigheden veranderen;
• het belang van het kind steeds voorop stellen.

Kinderen hoeven niet te kiezen tussen hun ouders. Zij mogen van allebei houden.

Hoe Kindenscheiden.nl ouders ondersteunt

Tijdens de mediation besteden wij expliciet aandacht aan de belangen van de kinderen. Samen bespreken we onder andere:

• de zorgverdeling;
• de communicatie tussen ouders;
• school, sport en vrije tijd;
• vakanties en feestdagen;
• contact met familie;
• praktische afspraken voor de toekomst;
• het ouderschapsplan.

Waar passend maken we gebruik van inzichten uit de ontwikkelingspsychologie en onderzoeken we wat een regeling betekent voor kinderen van verschillende leeftijden. Het doel is niet alleen een goed ouderschapsplan op papier, maar vooral een situatie waarin kinderen zich ook op langere termijn veilig en gehoord voelen.

Ons uitgangspunt

Een scheiding verandert het gezin, maar hoeft de band tussen ouder en kind niet te beschadigen. Door aandacht te hebben voor de behoeften van kinderen én ouders te ondersteunen in hun gezamenlijke ouderschap, leggen we de basis voor een stabiele toekomst.

Kinderen kunnen niet kiezen voor de scheiding. Ouders kunnen wél kiezen hoe zij samen verder gaan als ouders.

Bij Kindenscheiden.nl besteden wij daarom extra aandacht aan de positie van kinderen tijdens en na een scheiding. Wij begeleiden ouders bij het maken van keuzes die niet alleen praktisch en juridisch goed zijn, maar vooral aansluiten bij de behoeften van hun kinderen.